على زمانى قمشه اى

368

هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )

فرمود : چون خورشيد طلوع كند سايه بلند است سپس به تدريج از سايه كاسته مىشود آن گاه كه ظهر فرا رسد سايه زياد مىشود « ثم لا يزال ينقص حتى تزول فإذا زالت زادت » آن گاه كه زياد شدن سايه را فهميدى نماز ظهر به جاى آور ، بعد از آن صبر كن تا سايه به اندازه يك ذراع گردد ونماز عصر بگذار . جالب‌تر آن كه امام صادق عليه السّلام اندازه سايه شاخص در أفق مدينه ( به عرض 25 درجه شمالي تقريبا ) در يك دوره يك سأله را به وسيله ماه‌هاى شمسي رومى كه در ان عصر مرسوم بوده است به عبد الله بن سنان آموزش داده مىفرمايد : سايه شاخص هنگام ظهر در نيمه حزيران [ برابر 7 تير ] نصف قدم « كف پا » در نيمه تموز [ 6 مرداد ] يك ونيم قدم ، در نيمه آب [ 6 شهريور ] دو قدم ونيم ، أيلول [ 6 مهر ] سه قدم ونيم ، در نيمه تشرين أول [ 6 آبان ] پنج ونيم قدم در نيمه تشرين دوم [ 7 آذر ] هفت ونيم قدم ، در نيمه كانون أول [ 7 دى ] نه ونيم قدم در نيمه كانون دوم [ 8 بهمن ] هفت ونيم قدم ، در نيمه شباط [ نهم اسفند ] پنج ونيم قدم ، در نيمه آزار ( آذر ) [ 8 فروردين ] سه ونيم قدم در نيمه نيسان [ 8 ارديبهشت ] دو ونيم قدم ، در نيمه ايار [ 7 خرداد ] يك ونيم قدم ودر نيمه حريزان [ 7 تير ] نيم قدم است « 1 » نكته زيبا آنكه امام عليه السّلام أوج خورشيد را در 7 تير قرار داده است نه در ا ول تير ( أول سرطان ) وچنان كه مىدانيم در عصر حاضر أوج خورشيد در يازدهم تير وحضيض آن در دوازدهم دى ماه است ( نگ شكل 111 )

--> ( 1 ) - وسايل الشيعة ، باب 11 از أبواب مواقيت حديث‌هاى 1 ، 2 ، 3 ، 4 ، ج 2 ، ص 119 .